W sercu Dolnego Śląska, w klimatycznym Ośrodku Kultury Zameczek, w połowie września odbyło się wydarzenie, które połączyło ludzi oraz ich pasję, wiedzę i zaangażowanie w pracy z młodzieżą. Absolwenckie spotkanie rozwojowe Programu Liderskiego PAFW zgromadziło osoby, które na co dzień wspierają młodych ludzi w lokalnych społecznościach – nauczycieli, liderów, psychologów, wolontariuszy. Dzięki gościnności absolwentki Programu Agnieszki Janczewskiej przez dwa dni uczestnicy dzielili się doświadczeniami, uczyli się od ekspertów i wspólnie szukali odpowiedzi na pytanie: jak skutecznie wspierać młodzież w świecie pełnym wyzwań?
Celem spotkania było pogłębienie kompetencji w pracy z młodzieżą, wymiana dobrych praktyk oraz poznanie narzędzi wsparcia psychologicznego i edukacyjnego młodzieży. Tematami przewodnimi, które przewijały się przez całe spotkanie było wyzwanie, jakim jest myślenie systemowe w kontekście edukacji oraz wsparcia psychicznego młodzieży, a także jak istotne jest oddawanie sprawczości młodym ludziom i aktywne słuchanie ich.
Ważnym aspektem spotkania absolwenckiego Programu Liderskiego PAFW było przyjrzenie się pracy z młodzieżą z perspektywy samych młodych liderów podczas rozmowy z Adamem Czarneckim i Wiktorią Faliszewską. „Ja się czuję tutaj jak w drugim domu, w tym trzecim miejscu jakim jest Zameczek” – powiedział Adam. „Nie ma miejsc dla młodzieży. Zdrowie psychiczne to ważny temat, ale bez przestrzeni i sprawczości nie zrobimy kroku dalej. Trzeba dawać młodym odpowiedzialność – wtedy rosną” – dodała Wiktoria. Na spotkaniu uczestnicy pracowali też nad konkretnymi sytuacjami kryzysowymi, jakie mogą pojawić się w pracy z młodzieżą.
W tym kontekście szczególnie istotne było doświadczenie gry na terenie ośrodka kultury poprowadzonej przez Michała Naczyńskiego i młodych wolontariuszy Fundacji Maszt, która była doskonałym ćwiczeniem z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedpsychologicznej (PPpP). Uczestnicy uczyli się, jak rozpoznawać sygnały kryzysu, jak reagować empatycznie i jak kierować młodych ludzi do dalszej pomocy. „PPpP to zestaw prostych działań, które każdy może podjąć – nie trzeba być psychologiem, by być wsparciem” – tłumaczył prowadzący na podsumowaniu doświadczenia. Osoby uczestniczące na przykładzie miasta i okolic Rybnika poznali, w jaki sposób można zorganizować strukturę wsparcia psychologicznego młodzieży – od działań szkolnych, przez poradnie, aż po interwencje kryzysowe i psychoterapię. Model opieki zaprezentowany w formie mapy ścieżek pomocy pokazał, jak ważna jest współpraca między instytucjami. „Młody człowiek nie może być odsyłany od drzwi do drzwi – potrzebuje systemu, który działa jak sieć bezpieczeństwa” – mówiła jedna z uczestniczek.
Ogromną dawkę wiedzy o wspieraniu młodzieży, uważności i sposobach przeciwdziałania przemocy przekazała też prof. Małgorzata Wójcik w swoim wykładzie o bullyingu. „Nie możemy mówić o przemocy w szkole bez zrozumienia dynamiki grupy. To nie tylko sprawca i ofiara – to cała społeczność, która może działać wspierająco lub destrukcyjnie” – podkreślała profesor, prezentując wyniki badań i program RESQL wdrażany w polskich szkołach. Z najnowszych badań wynika, że aż 62% uczniów szkół ponadpodstawowych deklaruje, że doświadcza bullyingu przynajmniej czasami, a 656 uczniów w badanych szkołach jest dręczonych codziennie. „Bullying nie zależy od wielkości szkoły czy klasy. Bullying zależy od tego, jakie relacje są pomiędzy nauczycielami i uczniami” – przypomniała prof. Małgorzata Wójcik. Uczestnicy i uczestniczki spotkania mieli również możliwość zadania konkretnych pytań i pracy na własnych doświadczeniach.
Z kolei senator Piotr Masłowski dzielił się informacjami o aktualnych zmianach w edukacji i polityce młodzieżowej, a także o różnych opcjach zgłaszania swoich projektów legislacyjnych. „Młodzież to nie przyszłość – to teraźniejszość. Musimy tworzyć przestrzenie, w których ich głos będzie słyszany i brany pod uwagę” – podkreślił.
Spotkanie w Czernicy pokazało, jak ważne są przestrzenie do wymiany doświadczeń, sieciowania i wspólnego uczenia się. W ewaluacji uczestnicy i uczestniczki podkreślali wartość merytoryczną, atmosferę oraz możliwość poznania perspektywy młodych ludzi: „Cudowne doświadczenie, mega zaangażowani wolontariusze, świetna okazja do poznania perspektywy młodych ludzi i zobaczenia ich w działaniu.” Wydarzenie nie tylko dostarczyło wiedzy, ale też zainspirowało do działania w lokalnych społecznościach również dzięki wspaniałej opowieści o działaniach Ośrodka Kultury Zameczek. „To nie tylko spotkanie – to impuls do działania. Wracam do swojej społeczności z nową energią i pomysłami” – podsumowała jedna z uczestniczek.
