Wizyty studyjne są jednym z tych elementów Programu Liderskiego PAFW, które najmocniej pokazują, czym w praktyce jest sieć absolwencka.
To nie są tylko wyjazdy do ciekawych miejsc. To spotkania z ludźmi, którzy działają lokalnie, znają swoje społeczności od środka i chcą dzielić się tym, co sprawdziło się w ich pracy. To także okazja, by zobaczyć konkretne rozwiązania w ich naturalnym kontekście: w gminie, instytucji, organizacji, domu kultury, szkole, bibliotece, centrum aktywności lokalnej czy wiejskiej świetlicy.
Celem wizyt jest budowanie kontaktów między absolwentkami i absolwentami Programu Liderskiego PAFW oraz uczestniczkami i uczestnikami trwającej edycji, wymiana doświadczeń i wiedzy, a także rozwijanie kompetencji potrzebnych w pracy lidera i liderki lokalnej społeczności.
Wizyty pomagają korzystać z zasobów sieci absolwenckiej i pokazują, jak różnorodne mogą być sposoby działania na rzecz społeczności. Organizują je absolwentki i absolwenci różnych edycji Programu, często we współpracy z lokalnymi instytucjami, organizacjami i osobami, które mają ważne doświadczenia w danym obszarze.
Największą wartością tych spotkań jest jednak coś więcej niż program, miejsca i prezentowane projekty.
To możliwość wejścia na chwilę w czyjąś codzienność. Zobaczenia, jak rodzą się lokalne rozwiązania. Porozmawiania nie tylko o sukcesach, ale też o wyzwaniach, ograniczeniach i decyzjach, które trzeba podejmować po drodze. To właśnie tam, w bezpośrednim spotkaniu, doświadczenie jednej osoby może stać się inspiracją dla wielu innych.
Rydułtowy. Teatr jako narzędzie wspólnoty i pracy z lokalną historią
W dniach 21–22 marca 2026 roku Rydułtowy stały się miejscem spotkania liderów kultury i praktyków teatru z całej Polski. Wizytę studyjną zorganizowała Fundacja Teatr SAFO w Rydułtowskim Centrum Kultury „Feniks”.
Program pokazał, jak teatr, także amatorski, może stać się narzędziem budowania wspólnoty, pracy z pamięcią miejsca i rozmowy o trudnych tematach. Uczestnicy spotkali się z dr Iwoną Woźniak, zobaczyli spektakl Teatru Papierowego na Byfyju „Skond sie bierom baby”, wzięli udział w spacerze teatralno-historycznym po Rydułtowach i poznali metody pracy z archiwami społecznymi oraz lokalnymi historiami.
Ważnym elementem była także rozmowa o nowych technologiach w teatrze. Warsztaty z wykorzystania AI pokazały, jak dostępne narzędzia mogą wspierać tworzenie scenariuszy, materiałów promocyjnych i koncepcji wydarzeń teatralnych.
Ta wizyta pokazała, że teatr w małej społeczności może być czymś więcej niż wydarzeniem artystycznym. Może porządkować pamięć, łączyć ludzi i uruchamiać realną zmianę społeczną.
Przesieka i Leśna. Po dwóch stronach gór, gdzie sztuka spotyka się z przyrodą.
W dniach 13–15 kwietnia 2026 roku odbyła się wizyta studyjna „Przesieka – Leśna. Po dwóch stronach gór. Gdzie sztuka spotyka się z przyrodą”.
Wizytę przygotowały Julia Popkiewicz-Kurzawa z Kołem Gospodyń Wiejskich „Przesieczanki” w Przesiece oraz Joanna Burdajewicz z Ośrodkiem Kultury i Sportu w Leśnej.
W Przesiece uczestnicy i uczestniczki poznawali działania lokalnej społeczności związane z ochroną dziedzictwa przyrodniczego, kulturowego i historycznego. Spacer wzdłuż potoku Podgórna, rozmowy z przedstawicielkami samorządu i sołectwa, warsztaty plastyczne oraz wieczorne spotkanie z lokalnymi muzykami pokazały, jak mocno troska o miejsce może łączyć mieszkańców.
W Leśnej uczestnicy zobaczyli przykłady rewitalizacji i przywracania życia ważnym miejscom: Zamkowi Czocha, dawnemu dworcowi kolejowemu, domowi kultury czy przestrzeniom związanym z lokalną historią i przyrodą. Ważnym elementem była również rozmowa o współpracy gminy z Fundacją Sendzimira i działaniach związanych z retencją oraz adaptacją do zmian klimatu.
Ta wizyta pokazała, że lokalne dziedzictwo nie jest tylko opowieścią o przeszłości. Może być punktem wyjścia do rozmowy o przyszłości, rozwoju, ekologii i zaangażowaniu mieszkańców.
Płużnica, Wąbrzeźno i Wieldządz. Młodzież, która naprawdę współtworzy społeczność.
Kolejna wizyta pozwoliła uczestnikom zobaczyć, jak wygląda praca z młodzieżą w małej gminie: bez wielkich instytucji, ale z pomysłem, relacjami i konsekwencją.
Uczestnicy poznali Klub Wiewiórki Squad, Płużnicką Współdzielnię, działania Stowarzyszenia Młodych, klub seniora, Towarzystwo Rozwoju Gminy Płużnica, Płużnickie Centrum Usług Społecznych, samorząd uczniowski, bibliotekę, Młodzieżową Radę Wąbrzeźna oraz lokalne inicjatywy w Wieldządzu.
Ważnym elementem wizyty było pokazanie, że działania z młodzieżą nie kończą się na samej młodzieży. Wpływają na szkołę, instytucje, rodziny, samorząd i sposób funkcjonowania całej społeczności.
Uczestnicy mieli także okazję zagrać w autorską grę „Misja sołectwo”, która może stać się narzędziem do pracy z młodymi osobami i rozmowy o sprawczości w lokalnym środowisku.
Ta wizyta była przykładem tego, jak wiele może się wydarzyć tam, gdzie młodzi ludzie nie są tylko odbiorcami działań, ale ich współtwórcami.
Święciechowa i Leszno. Młodzież w działaniu: samorząd, edukacja, wolontariat
W dniach 9–11 kwietnia 2026 roku w Gminie Święciechowa i Lesznie odbyła się wizyta studyjna poświęcona tematowi „Młodzież w działaniu – samorząd, edukacja, wolontariat”. Gospodarzem wizyty był Mikołaj Kostaniak, absolwent XIX edycji Programu Liderskiego PAFW.
Uczestnicy poznali działania lokalnego samorządu w zakresie polityki młodzieżowej, klub młodzieżowy prowadzony przez Stowarzyszenie „ZMW”, Fundację Centrum Aktywności Twórczej w Lesznie, Młodzieżowe Centrum Profilaktyki „Alternatywa”, Leszczyńską Galerię Książki i Miejską Bibliotekę Publiczną oraz Fundację Instytut Rozwoju Liderów.
Ważnym punktem programu był panel „Młodzieżowi liderzy w samorządzie i lokalnej społeczności”, w którym uczestniczyli przedstawiciele młodzieżowych rad z regionu. Była to okazja do rozmowy o zaangażowaniu młodych osób, ich realnym wpływie i wyzwaniach związanych z partycypacją.
Wizyta pokazała, że polityka młodzieżowa nie jest dodatkiem do lokalnego działania. Może być jednym z fundamentów budowania odpowiedzialnej, aktywnej i współtworzonej przez młodych społeczności.
Szczecin. Jak działać w mieście, które trzeba odkrywać na nowo
W dniach 5–7 marca absolwentki Programu Liderskiego PAFW: Paulina Stok-Stocka, Barbara Markowska, Kinga Rabińska i Marta Kostecka, przy wsparciu tutorki Marty Goseckiej, zaprosiły uczestników do Szczecina na wizytę „Szczecin (nie) istnieje – jak tu można działać?”.
Przez trzy dni uczestnicy przemierzali miasto po obu stronach Odry, poznając jego historię, tożsamość, przestrzenie kultury, działania sąsiedzkie i inicjatywy społeczne. Od osiedla Dąbie i rozmów o lokalnej tożsamości, przez Fundację Możesz i Centrum Aktywności Lokalnej, po TRAFO Trafostację Sztuki, Ośrodek Teatralny Kana, galerię Tworzę się, Punkt Sąsiedzki u Krysi i Teatr Współczesny.
Wizyta pokazała Szczecin jako miasto wielowarstwowe, pełne historii, napięć i potencjałów. Była okazją do rozmowy o przestrzeni miejskiej, kulturze, dziedzictwie, wykluczeniu komunikacyjnym i działaniach artystycznych jako sposobie pracy z lokalną tożsamością.
To była wizyta o odkrywaniu miasta, ale też o tym, że lokalność nie zawsze jest oczywista. Czasem trzeba ją wydobyć z historii, miejsc, relacji i opowieści mieszkańców.
Sieć, która działa w praktyce
Każda z wizyt studyjnych była inna. Dotyczyła różnych tematów, miejsc i wyzwań. Łączyło je jednak jedno: przekonanie, że doświadczenie jednej osoby lub jednej społeczności może stać się zasobem dla innych.
Wizyty studyjne pokazują Program Liderski PAFW jako społeczność, która nie kończy się wraz z zakończeniem edycji. Absolwentki i absolwenci wracają do Programu jako gospodarze, przewodnicy, osoby dzielące się wiedzą i zapraszające innych do swojego lokalnego świata.
Dzięki temu sieć absolwencka nie jest tylko listą kontaktów. Jest żywą przestrzenią współpracy, wymiany i wzajemnego wzmacniania.
To właśnie w takich spotkaniach najlepiej widać, że liderstwo rozwija się nie tylko przez szkolenia i warsztaty, ale także przez obecność, rozmowę, zaufanie i gotowość do uczenia się od siebie nawzajem.